Mai Anh
Quỹ bảo trì- "hũ mật" quá ngọt khiến không chủ đầu tư nào dễ dàng nhả ra!
Mới đây, Thanh tra Bộ Xây dựng đã đưa ra một loạt kết luận thanh tra tại 25 dự án chung cư tại Hà Nội. Tất cả đều nổi lên vấn đề chính nhất là toàn bộ các chủ đầu tư các dự án này đều chiếm đoạt, om quỹ bảo trì của cư dân. Và đây là căn nguyên của nhiều tranh chấp, biểu tình gay gắt nhất của cư dân các khu chung cư.
Nhưng căn nguyên của cái căn nguyên đó- chính là cái quỹ 2% này nó lớn quá- nó như một "hũ mật" mà thằng chủ đầu tư nào chẳng muốn ôm mãi, húp mãi.
Có một điều khá rõ ràng qua loạt kết luận thanh tra này là hầu hết các dự án có hiện tượng này đều vướng phải một số vi phạm như không lập tài khoản ngân hàng để nộp quỹ, hoặc quá thời hạn quy định trong việc bàn giao quỹ bảo trì 2%.
Trong danh sách này có những chủ đầu tư rất khỏe, làm toàn dự án cũng đình đám, sang chảnh nhưng cũng nuốt quỹ bảo trì. Như một số dự án như khu nhà ở Trung Văn, chủ đầu tư là công ty CP Nam Mê Kông; hoặc dự án nhà ở C14 - Bộ Công an, của chủ đầu tư Công ty Tập đoàn Bắc Hà, chậm bàn giao quỹ bảo trì lên tới 5 - 6 năm, với tổng số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng.
Với một cái quỹ mà sự ràng buộc về trách nhiệm khá lỏng lẻo như Quỹ bảo trì chung cư hiện nay, trong khi tiền quỹ lại lên tới vài chục tỷ, cho tới hàng trăm tỷ đồng, ông chủ đầu tư nào, dù đã có hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng, vẫn thèm muốn chiếm giữ. Vì nếu họ cứ ì ra, tìm cách câu giờ đem toàn bộ tiền quỹ gửi ngân hàng hạn mức dài hạn, để hưởng lãi suất tối đa hàng năm. Hay mua trái phiếu, đầu tư khác thì khoản tiền đó đem lại lợi nhuận cho họ rất lớn.
Ta lấy như một dự án có quỹ bảo trì khoảng 50 tỷ như tại khu chung cư Trung Văn, nếu gửi ngân hàng với lãi suất cao nhất khoảng 6,8%/năm. Sau 5 năm, chẳng cần phải làm gì, chủ đầu tư đã “đút túi” 17 tỷ đồng tiền lãi gửi ngân hàng.
Thế mà sau một loạt cuộc thanh tra vừa qua, Thanh tra Bộ Xây dựng mới chỉ xử phạt các chủ đầu tư có 850 triệu đồng. Chia ra số dự án, chẳng bao nhiêu cả. Có DN còn không bị phạt, có DN bị phạt 20-25 tr... Mức phạt này chỉ tổ khuyến khích các CĐT om quỹ bảo trì lâu hơn bao giờ hết.
Cách đây 2 tháng, Thủ tướng C phủ cũng có chỉ thị về cái này, yêu cầu có thể khởi tố CĐT nếu cố tình chiếm đoạt Quỹ bảo trì- đây là một chỉ đạo khá hiếm cho 1 vấn đề rất cụ thể. Nhưng có vẻ người ta cũng không sẵn sàng thực hiện lắm đâu. Tôi đoán là có khi cả mấy năm, chẳng khởi tố ông nào.
Hình như có một sự liên kết ngầm giữa các CĐT và một số cơ quan để ngấm ngầm cho họ kéo dài thời gian om quỹ bảo trì, mặc kệ cư dân muốn kiện bao lâu thì kiện. Một nguồn lợi lớn như vậy, không dễ gì bảo những kẻ tham lam dừng lại.