Saigon 247
Ai trúng liền 2 gói chỉ định thầu trong một ngày tại xã Hưng Thạnh?
Văn phòng HĐND và UBND xã Hưng Thạnh trong ngày 28/4 đã ký hai quyết định chỉ định thầu hai gói thầu xây lắp đường giao thông ở nông thôn cho Công ty Tam Hiệp.
Hiện tượng trùng hợp về mặt thời gian tại cấp cơ sở
Công tác quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn vốn đầu tư công tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở luôn đặt ra yêu cầu cao về tính công khai, minh bạch. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho ngân sách nhà nước, nâng cao trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư mà còn củng cố niềm tin trong nhân dân. Đặc biệt, khi các công trình hạ tầng dân sinh được triển khai thông qua phương thức chỉ định thầu thay vì áp dụng đấu thầu rộng rãi qua mạng, lăng kính giám sát từ dư luận xã hội và các cơ quan thanh tra, kiểm toán lại càng cần được siết chặt nhằm phòng ngừa các biểu hiện tiêu cực, lãng phí.
Ghi nhận từ các hồ sơ quản lý đầu tư và dữ liệu đấu thầu công khai cho thấy, một điểm trùng hợp đặc biệt về mặt thời gian vừa diễn ra tại tỉnh Đồng Tháp. Cụ thể, chỉ trong ngày 28/04/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Hưng Thạnh đã ban hành liên tiếp hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho hai dự án giao thông độc lập trên địa bàn. Điểm đáng chú ý là cả hai gói thầu thi công xây lắp này đều được thực hiện thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn, và doanh nghiệp được giao trọng trách thi công ở cả hai công trình đều là Công ty TNHH Đầu tư Tam Hiệp.
Dự án đầu tiên được nhắc đến là công trình Đường Bắc kênh con lươn. Tại dự án này, Văn phòng HĐND và UBND xã Hưng Thạnh đã ban hành Quyết định số 293/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu đối với Gói thầu số 2: Thi công xây dựng. Giá trị chỉ định thầu được chốt ở mức 1.770.808.000 đồng, hình thức hợp đồng trọn gói với thời gian triển khai thi công thực tế là 90 ngày. Nguồn vốn để hiện thực hóa tuyến đường này được trích từ nguồn thu tiền sử dụng đất kết hợp với nguồn vốn tiết kiệm chi năm 2025 của địa phương. Theo hồ sơ, giá gói thầu dự toán ban đầu được phê duyệt là 1.972.460.211 đồng, giảm giá khoảng 201.652.211 đồng, đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm đạt mức xấp xỉ 10,22% qua bước thương thảo.
Cũng trong ngày 28/04/2026, một quyết định tương tự được đưa ra đối với dự án Đường Gò Nghệ. Văn phòng HĐND và UBND xã Hưng Thạnh ban hành Quyết định số 289/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho gói thầu thi công xây dựng công trình này. Hồ sơ dự án ghi nhận, dự toán chi phí xây dựng ban đầu được cấp có thẩm quyền phê duyệt là 586.430.999 đồng. Tuy nhiên, sau quá trình thương thảo hoàn thiện hợp đồng với nhà thầu, giá trị chỉ định thầu được phê duyệt tại quyết định là 557.000.000 đồng. Con số này tương đương với số tiền tiết kiệm được cho ngân sách địa phương là 29.430.999 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 5,02%. Đơn vị được chỉ định thực hiện song song hai công trình giao thông nông thôn này là Công ty TNHH Đầu tư Tam Hiệp.
Năng lực của doanh nghiệp trúng thầu liên tiếp
Trích xuất dữ liệu lịch sử hoạt động từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Đầu tư Tam Hiệp (Mã số thuế: 1201449407) có địa chỉ trụ sở chính đăng ký tại ấp 3, phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp, được thành lập và đi vào vận hành từ năm 2013. Bức tranh năng lực đấu thầu của doanh nghiệp này trong hơn một thập kỷ qua được đánh giá là tương đối nổi bật về tỷ lệ chiến thắng.
Tính đến thời điểm hiện tại, Công ty TNHH Đầu tư Tam Hiệp đã tham gia tổng cộng 19 gói thầu trên phạm vi cả nước. Kết quả ghi nhận doanh nghiệp này đã giành chiến thắng tại 12 gói thầu, bị loại tại 7 gói thầu, và hoàn toàn không có gói thầu nào rơi vào trạng thái chưa có kết quả hoặc bị huỷ bỏ. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã thực hiện trúng (bao gồm cả vai trò nhà thầu độc lập độc diễn hoặc tham gia liên danh) đạt con số khoảng 12.027.517.776 đồng.
Yêu cầu thượng tôn pháp luật và bài toán hiệu quả kinh tế
Xét dưới góc độ quản lý nhà nước, hình thức chỉ định thầu là một phương thức lựa chọn nhà thầu đặc biệt, có tính chất rút gọn nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đối với các tình huống cấp bách, thiên tai, quốc phòng an ninh, hoặc các gói thầu quy mô nhỏ thuộc hạn mức quy định. Dù vậy, việc áp dụng cơ chế đặc thù này không đồng nghĩa với việc xem nhẹ các nguyên tắc tối ưu hóa dòng vốn công.
Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính pháp lý chuyên sâu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, cùng các văn bản sửa đổi bổ sung như Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, đưa ra các giới hạn chặt chẽ về điều kiện áp dụng chỉ định thầu. Đồng thời, theo quy định tại Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP và hướng dẫn của Thông tư 79/2025/TT-BTC, ngay cả khi gói thầu thuộc diện được phép chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu vẫn phải tiến hành thương thảo về giá nhằm bảo đảm tính hiệu quả kinh tế cao nhất. Đặc biệt, đối với các gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo hạn mức chi phí quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, pháp luật bắt buộc quá trình thương thảo phải bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu đạt 5% so với giá gói thầu được duyệt".
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt