Mai Anh
Nghịch lý đấu thầu tại TP Đồng Nai: Dự án tiền tỷ, ngân sách tiết kiệm nhỏ giọt [Kỳ 1]
Hàng loạt gói thầu giáo dục tại TP Đồng Nai liên tục gọi tên Công ty Hồ Sơn Tư với giá trúng thầu sát nút dự toán. Điều gì đang diễn ra đằng sau những tỷ lệ tiết kiệm 0% tròn trĩnh?
Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư (Mã số thuế: 3601018494, địa chỉ trụ sở tại xã Xuân Hòa, TP Đồng Nai) là một cái tên rất đỗi quen thuộc trong lĩnh vực mua sắm trang thiết bị trường học tại địa phương. Tính đến nay, dữ liệu ghi nhận doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 28 gói thầu, trong đó trúng 22 gói, trượt 4 gói và hiện có 2 gói chưa công bố kết quả.
Đặc biệt, bước sang năm 2026, khi địa giới hành chính được tổ chức tinh gọn theo mô hình hai cấp trực thuộc Trung ương, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư tiếp tục duy trì thành tích "bách chiến bách thắng" tại các dự án giáo dục trọng điểm trên địa bàn TP Đồng Nai với mức giá trúng thầu sát nút một cách khó tin.
Điển hình nhất phải kể đến Gói thầu số 16: Thiết bị văn phòng bàn ghế, thiết bị dạy học thuộc Dự án Trường tiểu học Tín Nghĩa - Hạng mục: Xây dựng mới 21 phòng học, phòng bộ môn, phòng chức năng tại địa bàn xã Xuân Thiện, TP Đồng Nai. Gói thầu này có giá dự toán được duyệt là 6.484.610.000 đồng. Mặc dù được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng, nhưng đến khi đóng thầu vào lúc 09:03 ngày 22/06/2026, chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ tham dự là Liên danh Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư, Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ HQG và Công ty TNHH Thương mại Viễn thông Việt Hồng Hà (do Công ty Hồ Sơn Tư làm thành viên đứng đầu).
Ngày 03/07/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 04 Lê Hùng Toàn đã ký Quyết định số 935/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho liên danh này với giá trúng thầu là 6.452.110.000 đồng. Việc tổ chức đấu thầu rộng rãi một dự án trị giá hơn 6,4 tỷ đồng nhưng thực chất lại thiếu vắng sự cạnh tranh đã dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước đạt mức cực kỳ thấp, chỉ vỏn vẹn 0,501% (tương đương mức giảm giá 32.500.000 đồng).
Ở một diễn biến khác, câu chuyện "khớp" giá dự toán tiếp tục tái diễn tại Gói thầu số 06: Thiết bị bàn ghế trường học thuộc Dự án Nâng cấp, sửa chữa, cung cấp trang thiết bị trường Lê Quý Đôn (xã Xuân Đông, TP Đồng Nai). Ngày 24/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Xuân Đông Lê Thành Nhân ký Quyết định số 111/QĐ-TTDVTH đưa gói thầu này vào kế hoạch lựa chọn nhà thầu bổ sung theo hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Thần tốc ngay ngày hôm sau (25/06/2026), ông Lê Thành Nhân đã đặt bút ký Quyết định số 117/QĐ-TTDVTH chính thức phê duyệt chỉ định thầu cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư. Đáng chú ý, giá trúng thầu được duyệt khớp khít tuyệt đối 100% so với giá gói thầu ở mức 1.637.928.000 đồng. Đồng nghĩa, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách tại dự án này bằng 0,00%.
Trước đó, vào cuối năm 2025, kịch bản tương tự cũng đã xuất hiện tại Gói thầu số 14 (thiết bị): Thiết bị học tập thuộc Dự án Trường mầm non Trảng Tảo (xã Xuân Thanh, TP Đồng Nai) do Ban Quản lý dự án khu vực 07 làm chủ đầu tư. Tại dự án có giá gói thầu 1.816.900.000 đồng này, Giám đốc Nguyễn Thái Học đã ký Quyết định số 119/QĐ-QLDA ngày 11/11/2025 phê duyệt cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư trúng thầu dưới hình thức chỉ định thầu rút gọn. Giá trúng thầu là 1.798.731.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách tiếp tục nằm ở mức đáy là 1,00%.
Đánh giá về các số liệu này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, việc một nhà thầu liên tục trúng các gói thầu giáo dục tiền tỷ với tỷ lệ tiết kiệm cận biên hoặc bằng 0% là một dấu hiệu cần được các cơ quan chức năng làm rõ dưới góc độ tối ưu hóa hiệu quả đầu tư công. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) luôn lấy tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế làm kim chỉ nam.
Hơn nữa, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 5557/BTC-QLĐTV ngày 05/05/2026 yêu cầu rất rõ các đơn vị chủ đầu tư phải chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp khi áp dụng chỉ định thầu để tránh lãng phí nguồn lực quốc gia. Việc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Xuân Đông chấp thuận mức tiết kiệm 0% tại gói thầu số 06 mà không có bước giảm giá thực chất nào là điều cần được giải trình minh bạch.
Trách nhiệm trước tiên thuộc về người đứng đầu các đơn vị: Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 04 Lê Hùng Toàn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Xuân Đông Lê Thành Nhân và Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 07 Nguyễn Thái Học. Để xảy ra tình trạng thầu thiếu vắng sự cạnh tranh, tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt, các cơ quan hữu trách TP Đồng Nai cần nhanh chóng rà soát lại quy trình khảo sát giá và lập dự toán của những đơn vị này nhằm bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.